Araç Hizmetleri
Lastikçi rehberi
Lastik, aracın yolla temas ettiği tek noktadır. Patlak lastiğin tamir edilip edilemeyeceğini, mevsim değişiminde nelere dikkat edileceğini ve lastik etiketinin nasıl okunacağını anlattık.
Patlak lastik tamir edilebilir mi?
Lastiğin yola temas eden sırt bölgesindeki çivi ve vida delikleri, belirli bir çapı geçmiyorsa içten yama (mantar) yöntemiyle tamir edilebilir. Yan duvardaki kesikler, şişkinlikler ve sırt-yan duvar geçiş bölgesindeki hasarlar güvenli biçimde tamir edilemez; bu durumda lastiğin değişmesi gerekir. Lastiği jantından çıkarmadan dışarıdan yapılan fitil tamiri geçici bir çözümdür; kalıcı tamir için lastiğin sökülüp içeriden kontrol edilmesi gerekir.
Lastik etiketini okumak
Lastiğin yan yüzünde 205/55 R16 91V gibi bir kod bulunur:
- 205: Lastik genişliği (mm)
- 55: Yan duvar yüksekliğinin genişliğe oranı (%)
- R16: Radyal yapı ve jant çapı (inç)
- 91: Yük endeksi
- V: Hız sembolü
Ayrıca DOT ile başlayan kodun sonundaki dört rakam üretim haftası ve yılını gösterir (örneğin 2324: 2024'ün 23. haftası). Yeni lastik alırken üretim tarihine bakın.
Diş derinliği
Türkiye'de yaz lastikleri için yasal asgari diş derinliği 1,6 mm'dir; kış lastikleri için daha yüksek bir sınır uygulanır. Yasal sınıra yaklaşmadan önce, özellikle yağışlı havada fren mesafesi belirgin biçimde uzar. Lastiklerin üzerindeki aşınma göstergeleri (TWI) diş tabanındaki küçük çıkıntılardır; diş bu seviyeye indiğinde değişim zamanı gelmiştir.
Kış lastiği
Türkiye'de ticari araçlar ve yolcu taşıyan araçlar için belirli tarihler arasında kış lastiği zorunluluğu uygulanır; özel otomobiller için ise valilikler bölgesel kararlar alabilir. Afyonkarahisar ve Denizli'nin yüksek ilçeleri gibi kar ve buzlanma görülen bölgelerde kış lastiği güvenlik açısından önemlidir. Kıyı ilçelerinde kış nadiren karlı geçse de yedi derecenin altındaki sıcaklıklarda kış lastiklerinin tutuşu yaz lastiklerine göre daha iyidir.
Balans ve rot ayarı
- Balans: Lastik ve jantın ağırlık dağılımının dengelenmesidir. Belirli hızlarda direksiyonda titreme, balans ihtiyacının tipik işaretidir. Her lastik değişiminde balans yapılmalıdır.
- Rot (ön düzen) ayarı: Tekerleklerin açılarının ayarlanmasıdır. Araç düz yolda bir tarafa çekiyorsa veya lastikler tek taraflı aşınıyorsa rot ayarı gerekir. Kaldırıma sert çarpmalar ve çukurlar ayarı bozabilir.
Lastik saklama (lastik oteli)
Mevsimsel olarak sökülen lastikler serin, kuru ve güneş görmeyen bir yerde saklanmalıdır. Jantlı lastikler üst üste yatay, jantsız lastikler dik olarak saklanabilir. Bazı lastikçiler ücretli saklama hizmeti verir.
Lastikçiye sorulacaklar
- Tamir edilebilir mi, yoksa değişim mi gerekiyor?
- Yeni lastiklerin üretim tarihi nedir?
- Balans ve sibop değişimi fiyata dahil mi?
- Rot ayarı yapıyorlar mı?
- Yolda kalan araca mobil hizmet veriyorlar mı?
Sık sorulan sorular
Lastik basıncı ne olmalı?
Aracınızın önerdiği değerler kapı kenarındaki, yakıt kapağının içindeki etikette veya kullanım kılavuzunda yazar. Ölçümü lastikler soğukken yapın.
Dört lastiği aynı anda mı değiştirmeliyim?
En iyisi aynı akstaki iki lastiğin aynı anda ve aynı model olarak değiştirilmesidir. Dört çeker araçlarda üretici dört lastiğin birlikte değişmesini önerebilir.
Dört mevsim lastik kış lastiğinin yerini tutar mı?
Ilıman iklimlerde yeterli olabilir. Kar ve buzlanmanın sık görüldüğü bölgelerde kış lastiği daha güvenlidir. Zorunluluk dönemlerinde dört mevsim lastiğin geçerli olması için üzerinde kar tanesi ve dağ simgesinin (3PMSF) bulunması gerekir.